|
Nederlandse sleepboten, die in de Tweede Wereldoorlog in de macht van de vijand geraakten en die na de oorlog weer aan de vloot van sleepboten werden toegevoegd, worden hier beschreven als vervolg op de beide artikelen “slepen voor de vrijheid”. “Archilles” Kust/havensleepboot en eigendom van L.Smit & Co. Internationale sleepdienst te Rotterdam. Gebouwd in 1921 bij de werf P.Smit Jr te Rotterdam. LXBXD= 24,30 x 5,80 x 2,10 meter; stoommachine van 420 ipk In 1939 door de Koninklijke Marine gerekwireerd en als bewakingsvaartuig onder de naam “Bath II” in de vaart gebracht. Op 17 mei 1940 bij Burgsluis door een Frans Marineschip beschoten en door de eigen bemanning aldaar op het strand gevaren. Op 24 juni 1940 vlot gebracht en op 26 juni teruggeven aan L.Smit & Co. Later door de Duitsers in beslag genomen en op 15 juni 1944 in Vlissingen gezonken. In juli 1945 door L.Smit & Co gelicht en hersteld en weer bij de rechtmatige eigenaar in de vaart gebracht. In 1954 uit de vaart genomen. “Blankenburg” zeesleepboot en eigendom van L.Smit & Co. Internationale sleepdienst te Rotterdam. Gebouwd in 1938 bij de werf L.Smit & Zn te Kinderdijk. LxBxD= 27,15 x 6,40 x 2,60 meter; motorvermogen (Bolnes) van 750 pk. Gedurende de mobilisatie dienst gedaan als Bewakingsvaartuig “BV 20”. Op 14 mei 1940 te Hellevoetsluis; op 21 juni 1940 door de Koninklijke Marine terug gegeven aan L.Smit & Co. Op 15 februari 1941 door de Duitsers tot ‘krijgsbuit’ verklaard en in dienst gesteld van het Bergungsschiffe Verband en onder de naam “BS II” in de vaart gebracht. Heeft als zodanig dienst gedaan in Hoek van Holland en werd daar in mei 1945 aangetroffen. Op 8 mei werd het schip aan de rechtmatige eigenaar terug gegeven en hersteld onder de naam “Blankenburg” weer in de vaart gebracht. In 1962 van de vloot afgevoerd en verkocht naar Italië.
|
|
“Borneo” Kust/havensleepboot en eigendom van P.Smit Jr. te Rotterdam, werd gebouwd in 1919 bij scheepswerf C. van der Giesen & Zn. te Krimpen a/d IJssel onder de naam “Waterweg” (1) in de vaart gebracht door L.Smit & Co. Internationale Sleepdienst. LxBxD= 28,30 x 6,02 x 3,00 meter; stoommachine van 375 ipk. De sleepboot werd in 1936 verkocht aan P.Smit Jr. te Rotterdam. In 1939 gerekwireerd door de Koninklijke Marine en herdoopt in “Bath 1” Op 17 mei 1940 van Vlissingen uitgeweken naar Engeland, maar op die zelfde dag werd ter hoogte van Cadzand het schip door de bemanning verlaten na een Duitse luchtaanval. De “Borneo” werd door de Duitsers in Cadzand aangetroffen en direct tot ‘krijgsbuit’ verklaard en ingedeeld in het Bergungsschiffe Verband en onder de naam “BS VI” gebracht. In mei 1945 werd de “Borneo” terug gevonden en in september ging het schip terug naar Rotterdam alwaar het werd hersteld en bij P.Smit Jr. weer in gebruik werd genomen. Later werd de “Borneo” verhuurd aan L.Smit & Co Intern. Sleepdienst en bleef onder dezelfde naam in de vaart. In 1952 werd de “Borneo verkocht aan Soc d’enterprises de Dragages et de Traveaux Publics in Conakry en herdoopt in “Saint Engrace” “Ganges” zeesleepboot en eigendom van L.Smit & Co Intern. Sleepdienst te Rotterdam. Gebouwd in 1921 onder de naam “Willem Barendsz” bij de Scheepswerf Jonkers & Stans te Hedrik Ido Ambacht voor rekening van Wijsmuller in IJmuiden. In 1928 verkocht aan L.Smit & Co. Intern. Sleepdienst te Rotterdam. LxBxD= 48,00 x 8,86 x 4,25 meter; 2 Schotse ketels, 3 cil. triple Expansie stoommachine Van 1939 tot mei 1940 in dienst van de Koninklijke Marine als bewakingsvaartuig onder de naam “BV 35” Op 14 mei 1940 door de Duitsers bij Stavenisse tot krijgsbuit verklaard en ingericht als hospitaalschip in het Duitse Lazarett Verband en onder de naam “LAZ 10” in de vaart gebracht. In 1941 ging het schip over naar Bergungsschiffe Verband en herdoopt in “BS 1”. In augustus 1945 werd de “Ganges” in Duitsland terug gevonden en kwam in oktober 1945 in Rotterdam terug, werd hier hersteld en onder de naam “Ganges” weer in de vaart gebracht. In 1952 bij de berging van de “Radmar” op de Maasvlakte gestrand en verloren gegaan De “Ganges” werd geborgen en voor de sloop verkocht aan Heuvelman te Krimpen a/d IJssel.
|
|
“Hoek van Holland” kust/havensleepboot en eigendom van L.Smit Intern. Sleepdienst te Rotterdam. Gebouwd in 1918 als “Ursus” bij Gebr. Kooiman in Zwijndrecht. LxBxD= 28,60 x 5,85 x 2,45 meter; uitgerust met een stoommachine van 325 ipk. In 1923 verkocht aan L.Smit & Co. en onder de naam “Hoek van Holland” in de vaart gebracht. Gedurende de mobilisatie en de oorlogsdagen dienst gedaan als Bewakingsvaartuig onder de naam “BV 21”. 14 mei 1940 lag het schip in Hellevoetsluis en werd door de Koninklijke Marine in juni 1940 aan de eigenaar terug gegeven. Op 2 mei 1941 door de Duitsers tot krijgsbuit verklaard en ingedeeld bij het Bergungsschiffe Verband en onder de naam “BS V” in de vaart gebracht. Op 9 mei 1945 werd het schip in Amsterdam terug gevonden en aan de eigenaar weer terug gegeven en onder de naam “Hoek van Holland” weer in de vaart gebracht. In 1948 werd de sleepboot van de sterkte afgevoerd en voor de sloop verkocht aan Frank Rijsdijk’s Industrieële Ondernemingen NV te Hendrik Ido Ambacht. “Italie” havensleepboot en eigendom van P.Smit Jr. te Rotterdam en in 1927 gebouwd op de scheepswerf van P.Smit te Ijsselmonde. LxBxD= 21,00 x 5,60 x 2,40 meter; uitgerust met een stoommachine van 300 ipk. In mei 1940 na de capitulatie door de Duitsers tot krijgsbuit verklaard, na gedurende de mobilisatie en de oorlogsdagen dienst te hebben gedaan als Bewakingsvaartuig op de Oosterschelde onder de naam “OS 1” tot 17 mei 1940 te Zierikzee. Na de capitulatie van Duitsland in mei 1945 werd de sleepboot teruggevonden, hersteld en weer onder de naam “Italie” in gebruik genomen. “Java” havensleepboot en eigendom van sleepdienst P.Smit Jr. te Rotterdam Gebouwd in 1919 als “Maas” (2) voor rekening van de Internationale Sleepdienst Mij NV bij Scheepswerf Baanhoek in Sliedrecht. Uitgerust met een stoommachine van 425 pk. In 1936 verkocht aan Sleepdienst P.Smit Jr. te Rotterdam. Tijdens de bezetting door de Duitsers gevorderd en in 1944 door een vijandelijke actie in de Zeeuwse wateren bij Walcheren gezonken. Vermoedelijk in 1947 gelicht en weer hersteld en medio 1948 weer onder de naam “Java” in de vaart gebracht. In 1951 verkocht naar Conakry.
|
|
“Java” havensleepboot en eigendom van sleepdienst P.Smit Jr. te Rotterdam Gebouwd in 1919 als “Maas” (2) voor rekening van de Internationale Sleepdienst Mij NV bij Scheepswerf Baanhoek in Sliedrecht. Uitgerust met een stoommachine van 425 pk. In 1936 verkocht aan Sleepdienst P.Smit Jr. te Rotterdam. Tijdens de bezetting door de Duitsers gevorderd en in 1944 door een vijandelijke actie in de Zeeuwse wateren bij Walcheren gezonken. Vermoedelijk in 1947 gelicht en weer hersteld en medio 1948 weer onder de naam “Java” in de vaart gebracht. In 1951 verkocht naar Conakry. “Maas” kust/havensleepboot van L.Smit & Co. Intern. Sleepdienst te Rotterdam. Gebouwd in 1931 als “Afrika” voor rekening van P.Smit Jr. bij de scheepswerf P.Smit te IJsselmonde. In 1936 verkocht aan L.Smit & Co. en onder de naam “Maas” (2) in de vaart gebracht. LxBxD= 28,57 x 6,53 x 2,80 meter; 3 cil. Triple Expansie stoommachine 550 ipk In mei 1940 door de Duitsers gevorderd en in gebruik gesteld bij het Lazarett Verband en onder de naam “LAZ 44” in de vaart gebracht. Op 1 januari 1941 overgegaan naar de Nederlandsche Zeereddingsdienst als “ZRD 20” In 1942 overgegaan naar de Duitse Marine en achtereenvolgens onder de namen “Dwo” , “Ibe 02” en “Vs 402” gevaren. In 1945 werd de sleepboot weer terug gevonden en onder de naam “Maas” weer in de vaart gebracht. In 1953 werd het schip herdoopt in “Waterweg” In 1956 werd de “Waterweg” verkocht aan Italië met als thuishaven Palermo en onder de naam “Sicanus” in de vaart gebracht. “Poolzee” zeesleepboot van L.Smit & Co. Internationale Sleepdienst te Rotterdam werd op 13 september besteld bij de Scheepswerf J.& K. Smit te Kinderdijk en de kiel werd gelegd op 25 februari 1941. Op 14 juni 1941 van stapel gelopen en afgebouwd. LxBxD= 40,12 x 7,65 x 3,95 meter en uitgerust met een SMIT-MAN dieselmotor van 1000 pk. Na gereed komen van het schip gelijk door de Duitsers gevorderd en in gebruik genomen en onder Reichsdienstflagge gesteld en als “Friesland” in de vaart genomen. Later werd het schip opgenomen in het Bergungschiffe Verband en onder de naam “BS IX” in de vaart gebracht. In mei 1945 werd de sleepboot in Kiel terug gevonden en op 23 december 1945 in Rotterdam teruggekeerd en bij de scheepswerf J.& K.Smit te Kinderdijk hersteld. Na de reparatie en de verbouwing werd de “Poolzee” op 2 mei 1946 weer in dienst gesteld van L.Smit & Co. Internationale Sleepdienst. In 1967 werd de “Poolzee” verkocht aan J.V.Archivodon in Panama en werd herdoopt in “Nereus”.
|
|
“Siberië” Kust/havensleepboot van v/h P.Smit Jr. te Rotterdam werd gebouwd in 1925 bij scheepswerf P.Smit te IJsselmonde. LxBxD= 28,00 x 7,34 x 2,30 meter en uitgerust met een stoommachine van 500 ipk Tijdens de bezetting door de Duitsers gevorderd en weggevoerd. Na de capitulatie van Duitsland in mei 1945 terug gevonden en in september 1945 in Rotterdam weer hersteld en in de vaart gebracht. De bijnaam van deze sleepboot was “de Beer” en werd wanneer nodig gebruikt bij het ijsbreken. In 1961 werd de sleepboot van de vloot afgevoerd en verkocht naar Italië, waar zij werd herdoopt in “Giovanni”.
“Spitsbergen” Havensleepboot van v/h P.Smit Jr. en werd gebouwd in 1930 bij de scheepswerf P.Smit te IJsselmonde. LxBxD= 24,50 x 5,06 x 2,20 meter en uitgerust met een stoommachine van 350 ipk. In 1939 gevorderd door de Koninklijke Marine en als bewakingsvaartuig ingezet op de Oosterschelde en herdoopt in “OS II”. Op 17 mei 1940 in Veere door de Duitsers tot krijgsbuit verklaard en naar Drontheim gebracht. In mei 1945 terug gevonden en in september 1945 terug in Nederland en hersteld en weer in gebruik genomen als sleepboot “Spitsbergen”. In 1955 verkocht naar Noorwegen en herdoopt in “Mammut”
|
|
“Tyne” motorzeesleepboot van L.Smit & Co. Intern.Sleepdienst werd besteld op 31 januari 1940 bij Scheepswerf L.Smit & Zn.te Kinderdijk en 27 mei op stapel gezet en ging op 16 mei 1941 te water. LxBxD= 40,40 x 8,25 x 3,40 meter en uitgerust met een Burmeister & Wain dieselmotor van 1350 pk. Op 16 juli 1941 werd de “Tyne” door de Duitsers in beslag genomen en onder de naam “Marienburg” gebracht. Op 7 juli 1944 onvoltooid weggevoerd als “Marienburg” van de Duitse Marine. De “Tyne” werd in 1945 terug gevonden en op 29 september 1945 kwam het schip weer in Rotterdam aan, waar het bij de bouwwerf werd hersteld en onder de naam “Tyne” weer in de vaart werd gebracht. “Witte Zee” ook een zeesleepboot van L.Smit & Co Intern.Sleepdienst werd op 1 mei 1940 besteld bij Scheepswerf J.& K.Smit te Kinderdijk. Op 12 oktober 1944 door de Duitsers in beslag genomen en in onafgebouwde toestand van de scheepswerf naar Duitsland gesleept om daar te worden afgebouwd. Op 5 april 1945 werd de “witte Zee” in Wilhelmshaven terug gevonden en kon op 4 juni 1946 in dienst worden gesteld van de Rederij L.Smit & Co. Op 22 februari 1964 tijdens een poging tot berging van het Liberiaanse stoomschip “Brother George”, die gestrand was op The Needles bij het eiland Wight, op een rif gelopen en verloren gegaan.
Schiedam, Maarten Bezuijen |